Omschrijving
Tjibbe kijkt, zoals hij altijd na het eten doet, even op Facebook. Meestal vliegen zijn ogen over de vele berichten zonder dat hij goed beseft wat hij leest. Dit keer ziet hij echter iets staan waar hij van schrikt. Hij leest namelijk dat er elke twaalf dagen een boer is die zich van het leven berooft en hoewel hij hier al vaker over heeft gelezen, komt het nu flink bij hem binnen.
Om met iemand over zijn gevoel te kunnen praten, loopt hij naar de kamer, waar zijn vrouw Renate de plaatselijke krant door zit te kijken.
‘Ik heb je toch al eens verteld dat er, sinds het stikstofgebeuren actueel is geworden, zoveel boeren zijn die een eind aan hun leven maken?’
‘Klopt.’
‘Ik lees hier dat er elke twaalf dagen iemand is die alle regeltjes, onzekerheid over de toekomst en tegenslagen niet meer aan kan en zelfmoord pleegt. Dat is me toch wat?’
‘Zeker. Het ergste is eigenlijk dat je dit soort berichten zo vaak voor kennisgeving aanneemt. Je leest het, praat er soms over en soms ook niet, maar vervolgens ga je verder met wat je aan het doen bent en denk je er niet of amper meer aan. Terwijl het leven van soms nog vrij jonge mensen zomaar ineens opgehouden is.’
‘Dat is waar en wat denk je hoe erg het voor die mensen hun familie en vrienden is. Die moeten immers hun geliefde of goede vriend of vriendin missen en ik kan me voorstellen dat zij naast hun verdriet ook met een schuldgevoel achterblijven. Bijvoorbeeld omdat ze niets aan de bewuste persoon gemerkt hebben of, en dat is misschien nog erger, wanneer bepaalde toch wel duidelijke signalen niet tot hen doorgedrongen zijn.’
‘Ja, voor de achterblijvers kan het een last voor de rest of in ieder geval een groot deel van hun leven zijn. Al wil ik mensen die zelfmoord plegen daarmee niet in een verkeerd hoekje plaatsen. Er moet namelijk wel heel veel met hen gebeurd zijn, voor ze de moed hebben om tot zo’n daad te komen. Je hoort trouwens wel dat die mensen een bepaalde drang tot uit het leven stappen over zich krijgen die hun normale denken overneemt.’
‘Ik weet niet of je het goed zegt, maar denk je wel te begrijpen. Die mensen hebben zichzelf niet meer onder controle, want anders doe je zoiets niet. Tenminste volgens mij niet, maar ik heb er gelukkig geen ervaring mee.’
‘Ik weet het niet, maar het zal in veel gevallen best zo zijn. Je hoort trouwens ook dat er mensen vanwege tegenslagen of andere ellende zichzelf van het leven beroven en volgens mij weten die wel wat ze doen. Al weet ik dat ook niet zeker, want in mijn ogen kan er niets zo erg zijn dat je besluit om te stoppen met leven.’
‘Oké, maar jij hebt geen problemen.’
‘Dat is waar en maakt het natuurlijk anders.’
‘Ik vind het erg moeilijk om er een mening over te hebben en zeg er in het openbaar daarom nooit iets over, want ik ben veel te bang om iemand te kwetsen. Je had het trouwens over moed, maar ik heb weleens iemand gehoord die het laf noemde om zelfmoord te plegen. Volgens hem lieten de mensen die dit deden hun omgeving namelijk met de ellende achter.’
‘Aan de ene kant begrijp ik wel dat iemand zoiets zegt. Ik denk alleen dat de realiteit anders is, want kiezen voor zelfmoord doe je niet zomaar. Iedereen wil immers leven en je moet het daarom wel heel zwaar hebben als je daar anders over denkt.’
‘Je hoort mensen zeggen dat men tegenwoordig niet meer in staat is om te knokken en zich bij problemen veel te snel gewonnen geeft. Vaak komen ze dan met voorbeelden van tegenslagen die ze zelf hebben overwonnen. Die mensen zullen het niet verkeerd bedoelen, maar vergeten wel dat geen enkel probleem hetzelfde is en ieder mens ook anders is.’
‘Klopt, het scheelt volgens mij al of je over je ellende kunt praten of een binnenvetter bent. Je moet trouwens ook mensen hebben bij wie je met je verhaal terecht kunt. Niet iedereen zit er namelijk op te wachten om naar de problemen van een ander te luisteren en je moet ook nog iemand hebben die je begrijpt.’
‘Daarnaast heeft niet iedereen zo’n goede relatie dat hij of zij alles thuis kan bespreken en natuurlijk wil niemand het risico lopen dat zijn of haar verhaal aan de grote klok komt te hangen. Hoewel er gelukkig nog mensen genoeg zijn die je vertrouwen kunt, zijn er namelijk ook die het leuk vinden om over iemands narigheid te kletsen. Als je een keer zo’n kletsmajoor hebt getroffen, denk je echter nog wel een paar keer na voor je weer eens met iemand gaat praten.’
‘Klopt en dat is ook logisch.’
‘Je begon je verhaal trouwens met de drama’s die veel boerengezinnen treffen en het is natuurlijk vreselijk dat hun leven zo op zijn kop is komen te staan. Natuurlijk kwamen er al langer steeds meer regeltjes die geld kostten. De eigenlijke ellende begon echter met dat stikstofkaartje, vervolgens kwam het verhaal over al dan niet verplicht uitkopen en tot slot die heisa over die piekbelasters. Ik vergeet trouwens nog dat gedoe met die wolf en het blauwtong virus bij de schapen.’
‘Klopt, maar het ergste is nog dat die stikstofplannen blijkbaar amper iets opleveren. Die boeren zijn dus voor niets al die tijd met zo’n enorme druk en onzekerheid opgescheept. Plus dat het verhaal over die piekbelasters ook vanaf het begin al wazig is geweest.’
‘Wat denk je dan van die uitkoopregeling? Volgens de minister is die woest aantrekkelijk. Ik hoorde een boer echter het tegendeel beweren. Hij vertelde namelijk dat hij van zijn ‘oprotpremie’ eerst de bank en de belasting moest betalen en dan nog net genoeg geld had om een taxi te nemen en met zijn overgebleven spulletjes te vertrekken. Die man dacht er dus niet over om zich uit te laten kopen.’
‘Dat begrijp ik. Het gevolg van deze soap, want zo kun je het wel noemen, is echter dat het vertrouwen wat de politiek zo graag terug wil winnen, nog minder is geworden. Velen roepen al vanaf het begin dat de stikstofregels er alleen zijn om de boeren hun nek om te draaien en ruimte te maken voor wegen- en huizenbouw. Ik heb die berichten nooit serieus genomen, maar begin toch te geloven dat er bepaalde en oneerlijke spelletjes zijn en worden gespeeld.’
‘Het is trouwens heel slecht dat men dat stikstofverhaal niet eerst goed heeft uitgezocht voor het in de publiciteit kwam. Er zullen toch wel mensen zijn geweest die meteen al hun bedenkingen bij de plannen hadden? Of zouden die niet naar hun mening gevraagd zijn? Ze kunnen trouwens ook wel niet serieus genomen zijn, want dat zijn de boeren ook niet. Ik stoor me er trouwens aan hoe er met die mensen is omgesprongen. Zowel door de politiek als door de media. Voor de grote bedrijven die veel stikstof uitstoten is er begrip, maar de boeren worden heel gemakkelijk bij het afval gezet.’
‘Klopt, maar we zijn weer afgedwaald. We hadden het immers over boeren die een eind aan hun leven maakten. Zij zijn echter niet de enigen die dit doen, want er zijn ook andere mensen, zelfs jongvolwassenen en kinderen, die zodanig vastlopen dat ze geen uitweg meer zien en voor deze vreselijke daad kiezen.’
‘Dat ouderen dit doen is triest, maar dat het bij jongeren en kinderen gebeurt is nog erger.’
‘Ik heb gelezen dat pesten ook een grote oorzaak is, want dat schijnt bij de jeugd veel vaker voor te komen dan we beseffen. Te hoge verwachtingen van ouders of familie zal er echter eveneens geen goed aan doen. Denk je eens in wat het met iemand doet als er constant dingen van hem of haar worden verwacht die hij of zij niet waar kan maken. Bijvoorbeeld met werk, studie of sport. Het schijnt trouwens goed te zijn dat ik je je niet voor kunt stellen waarom iemand zich van het leven berooft. Als je zoiets wel kan, blijk je er zelf namelijk ook toe in staat te zijn en dat ben ik dus gelukkig niet.’
‘Dat is zo. Gezien de prestatiemaatschappij waar we in leven, zie ik het aantal mensen dat door zelfdoding om het leven komt trouwens eerder toe- dan afnemen.’
‘Ik vrees dat je gelijk hebt. Op zich vind ik een gezonde drang tot presteren trouwens niet erg. Het probleem is alleen dat velen voor zichzelf en anderen de lat veel te hoog leggen en niet inzien dat een goed karakter belangrijker is dan goede prestaties.’
‘Dat laatste is een mooie tegeltjeswijsheid en zou eigenlijk verplicht bij heel veel mensen in huis moeten hangen.’
Om met iemand over zijn gevoel te kunnen praten, loopt hij naar de kamer, waar zijn vrouw Renate de plaatselijke krant door zit te kijken.
‘Ik heb je toch al eens verteld dat er, sinds het stikstofgebeuren actueel is geworden, zoveel boeren zijn die een eind aan hun leven maken?’
‘Klopt.’
‘Ik lees hier dat er elke twaalf dagen iemand is die alle regeltjes, onzekerheid over de toekomst en tegenslagen niet meer aan kan en zelfmoord pleegt. Dat is me toch wat?’
‘Zeker. Het ergste is eigenlijk dat je dit soort berichten zo vaak voor kennisgeving aanneemt. Je leest het, praat er soms over en soms ook niet, maar vervolgens ga je verder met wat je aan het doen bent en denk je er niet of amper meer aan. Terwijl het leven van soms nog vrij jonge mensen zomaar ineens opgehouden is.’
‘Dat is waar en wat denk je hoe erg het voor die mensen hun familie en vrienden is. Die moeten immers hun geliefde of goede vriend of vriendin missen en ik kan me voorstellen dat zij naast hun verdriet ook met een schuldgevoel achterblijven. Bijvoorbeeld omdat ze niets aan de bewuste persoon gemerkt hebben of, en dat is misschien nog erger, wanneer bepaalde toch wel duidelijke signalen niet tot hen doorgedrongen zijn.’
‘Ja, voor de achterblijvers kan het een last voor de rest of in ieder geval een groot deel van hun leven zijn. Al wil ik mensen die zelfmoord plegen daarmee niet in een verkeerd hoekje plaatsen. Er moet namelijk wel heel veel met hen gebeurd zijn, voor ze de moed hebben om tot zo’n daad te komen. Je hoort trouwens wel dat die mensen een bepaalde drang tot uit het leven stappen over zich krijgen die hun normale denken overneemt.’
‘Ik weet niet of je het goed zegt, maar denk je wel te begrijpen. Die mensen hebben zichzelf niet meer onder controle, want anders doe je zoiets niet. Tenminste volgens mij niet, maar ik heb er gelukkig geen ervaring mee.’
‘Ik weet het niet, maar het zal in veel gevallen best zo zijn. Je hoort trouwens ook dat er mensen vanwege tegenslagen of andere ellende zichzelf van het leven beroven en volgens mij weten die wel wat ze doen. Al weet ik dat ook niet zeker, want in mijn ogen kan er niets zo erg zijn dat je besluit om te stoppen met leven.’
‘Oké, maar jij hebt geen problemen.’
‘Dat is waar en maakt het natuurlijk anders.’
‘Ik vind het erg moeilijk om er een mening over te hebben en zeg er in het openbaar daarom nooit iets over, want ik ben veel te bang om iemand te kwetsen. Je had het trouwens over moed, maar ik heb weleens iemand gehoord die het laf noemde om zelfmoord te plegen. Volgens hem lieten de mensen die dit deden hun omgeving namelijk met de ellende achter.’
‘Aan de ene kant begrijp ik wel dat iemand zoiets zegt. Ik denk alleen dat de realiteit anders is, want kiezen voor zelfmoord doe je niet zomaar. Iedereen wil immers leven en je moet het daarom wel heel zwaar hebben als je daar anders over denkt.’
‘Je hoort mensen zeggen dat men tegenwoordig niet meer in staat is om te knokken en zich bij problemen veel te snel gewonnen geeft. Vaak komen ze dan met voorbeelden van tegenslagen die ze zelf hebben overwonnen. Die mensen zullen het niet verkeerd bedoelen, maar vergeten wel dat geen enkel probleem hetzelfde is en ieder mens ook anders is.’
‘Klopt, het scheelt volgens mij al of je over je ellende kunt praten of een binnenvetter bent. Je moet trouwens ook mensen hebben bij wie je met je verhaal terecht kunt. Niet iedereen zit er namelijk op te wachten om naar de problemen van een ander te luisteren en je moet ook nog iemand hebben die je begrijpt.’
‘Daarnaast heeft niet iedereen zo’n goede relatie dat hij of zij alles thuis kan bespreken en natuurlijk wil niemand het risico lopen dat zijn of haar verhaal aan de grote klok komt te hangen. Hoewel er gelukkig nog mensen genoeg zijn die je vertrouwen kunt, zijn er namelijk ook die het leuk vinden om over iemands narigheid te kletsen. Als je een keer zo’n kletsmajoor hebt getroffen, denk je echter nog wel een paar keer na voor je weer eens met iemand gaat praten.’
‘Klopt en dat is ook logisch.’
‘Je begon je verhaal trouwens met de drama’s die veel boerengezinnen treffen en het is natuurlijk vreselijk dat hun leven zo op zijn kop is komen te staan. Natuurlijk kwamen er al langer steeds meer regeltjes die geld kostten. De eigenlijke ellende begon echter met dat stikstofkaartje, vervolgens kwam het verhaal over al dan niet verplicht uitkopen en tot slot die heisa over die piekbelasters. Ik vergeet trouwens nog dat gedoe met die wolf en het blauwtong virus bij de schapen.’
‘Klopt, maar het ergste is nog dat die stikstofplannen blijkbaar amper iets opleveren. Die boeren zijn dus voor niets al die tijd met zo’n enorme druk en onzekerheid opgescheept. Plus dat het verhaal over die piekbelasters ook vanaf het begin al wazig is geweest.’
‘Wat denk je dan van die uitkoopregeling? Volgens de minister is die woest aantrekkelijk. Ik hoorde een boer echter het tegendeel beweren. Hij vertelde namelijk dat hij van zijn ‘oprotpremie’ eerst de bank en de belasting moest betalen en dan nog net genoeg geld had om een taxi te nemen en met zijn overgebleven spulletjes te vertrekken. Die man dacht er dus niet over om zich uit te laten kopen.’
‘Dat begrijp ik. Het gevolg van deze soap, want zo kun je het wel noemen, is echter dat het vertrouwen wat de politiek zo graag terug wil winnen, nog minder is geworden. Velen roepen al vanaf het begin dat de stikstofregels er alleen zijn om de boeren hun nek om te draaien en ruimte te maken voor wegen- en huizenbouw. Ik heb die berichten nooit serieus genomen, maar begin toch te geloven dat er bepaalde en oneerlijke spelletjes zijn en worden gespeeld.’
‘Het is trouwens heel slecht dat men dat stikstofverhaal niet eerst goed heeft uitgezocht voor het in de publiciteit kwam. Er zullen toch wel mensen zijn geweest die meteen al hun bedenkingen bij de plannen hadden? Of zouden die niet naar hun mening gevraagd zijn? Ze kunnen trouwens ook wel niet serieus genomen zijn, want dat zijn de boeren ook niet. Ik stoor me er trouwens aan hoe er met die mensen is omgesprongen. Zowel door de politiek als door de media. Voor de grote bedrijven die veel stikstof uitstoten is er begrip, maar de boeren worden heel gemakkelijk bij het afval gezet.’
‘Klopt, maar we zijn weer afgedwaald. We hadden het immers over boeren die een eind aan hun leven maakten. Zij zijn echter niet de enigen die dit doen, want er zijn ook andere mensen, zelfs jongvolwassenen en kinderen, die zodanig vastlopen dat ze geen uitweg meer zien en voor deze vreselijke daad kiezen.’
‘Dat ouderen dit doen is triest, maar dat het bij jongeren en kinderen gebeurt is nog erger.’
‘Ik heb gelezen dat pesten ook een grote oorzaak is, want dat schijnt bij de jeugd veel vaker voor te komen dan we beseffen. Te hoge verwachtingen van ouders of familie zal er echter eveneens geen goed aan doen. Denk je eens in wat het met iemand doet als er constant dingen van hem of haar worden verwacht die hij of zij niet waar kan maken. Bijvoorbeeld met werk, studie of sport. Het schijnt trouwens goed te zijn dat ik je je niet voor kunt stellen waarom iemand zich van het leven berooft. Als je zoiets wel kan, blijk je er zelf namelijk ook toe in staat te zijn en dat ben ik dus gelukkig niet.’
‘Dat is zo. Gezien de prestatiemaatschappij waar we in leven, zie ik het aantal mensen dat door zelfdoding om het leven komt trouwens eerder toe- dan afnemen.’
‘Ik vrees dat je gelijk hebt. Op zich vind ik een gezonde drang tot presteren trouwens niet erg. Het probleem is alleen dat velen voor zichzelf en anderen de lat veel te hoog leggen en niet inzien dat een goed karakter belangrijker is dan goede prestaties.’
‘Dat laatste is een mooie tegeltjeswijsheid en zou eigenlijk verplicht bij heel veel mensen in huis moeten hangen.’